Κώδικας Δεοντολογίας
για τη Χρήση της
Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης
από Δημοσιογράφους
Προϊόν συστηματικής επιστημονικής μελέτης βέλτιστων διεθνών πρακτικών, συνδυαστικά με τους Κώδικες Δεοντολογίας IFJ, ΠΟΕΣΥ και ΕΣΗΕΑ.
Βασικές Αρχές Δεοντολογίας
Επτά θεμελιώδεις αξίες που διέπουν τη χρήση Τ.Ν. στη δημοσιογραφία
Αλήθεια & Ακρίβεια
Κάθε περιεχόμενο Τ.Ν. ελέγχεται και επαληθεύεται πριν τη δημοσίευση.
Διαφάνεια
Γνωστοποίηση της χρήσης Τ.Ν. στο κοινό με σαφήνεια.
Δικαιοσύνη
Δίκαιη εκπροσώπηση και αποφυγή προκαταλήψεων στα αλγοριθμικά αποτελέσματα.
Αμεροληψία
Κριτική αξιολόγηση εξόδων Τ.Ν. για εντοπισμό μεροληψιών.
Ανεξαρτησία
Διατήρηση συντακτικής ανεξαρτησίας από τεχνολογικές εξαρτήσεις.
Λογοδοσία
Οι δημοσιογράφοι παραμένουν αποκλειστικά υπεύθυνοι για κάθε δημοσιευμένο περιεχόμενο.
Ανθρώπινη Αξιοπρέπεια
Σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε κάθε χρήση Τ.Ν.
Η Αρχιτεκτονική του Κώδικα
Αλληλεπιδράστε με τα δέκα άρθρα που αποτελούν τη δεοντολογική βάση για τη χρήση Τ.Ν.
Τα Άρθρα του Κώδικα
Κάντε κλικ σε κάθε άρθρο για να διαβάσετε το πλήρες κείμενο
Η ΤΝ δεν δύναται να υποκαταστήσει τον δημοσιογράφο ως δημιουργό και ως υπεύθυνο πολίτη. Η χρήση και η ανάπτυξη συστημάτων ΤΝ πρέπει να υποστηρίζουν τις βασικές αξίες και αρχές της δημοσιογραφίας: αλήθεια, ακρίβεια, διαφάνεια, δικαιοσύνη, αμεροληψία, ανεξαρτησία, λογοδοσία και ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Οι δημοσιογράφοι, ως θεματοφύλακες του δικαιώματος στην πληροφόρηση και στη γνώση, πρέπει να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στη διακυβέρνηση των συστημάτων Τ.Ν. και να διασφαλίζουν ότι αυτή υποστηρίζει τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και άλλες θεμελιώδεις κοινωνικές αξίες.
Οι δημοσιογράφοι οφείλουν να απέχουν από τη χρήση εργαλείων ΤΝ για τα οποία δεν έχουν επιμορφωθεί επαρκώς, και να απαιτούν από τους εργοδότες και τις ενώσεις τους να εξασφαλίσουν την επαρκή κατάρτισή τους, ώστε να παραμένουν στην αιχμή της γνώσης σχετικά με τις εξελίξεις στον τομέα αυτό.
Οι δημοσιογράφοι αναλαμβάνουν την πλήρη ευθύνη για κάθε περιεχόμενο που δημοσιεύουν, συμπεριλαμβανομένου αυτού που παράγεται ή υποστηρίζεται από εργαλεία ΤΝ. Κάθε περιεχόμενο που παράγεται από ΤΝ πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μη εξακριβωμένο και να υπόκειται σε ενδελεχή δημοσιογραφικό έλεγχο.
Το περιεχόμενο που παράγεται ή διαμεσολαβείται από ΤΝ πρέπει να σημαίνεται με ευκρίνεια. Οι δημοσιογράφοι οφείλουν να αποφεύγουν την εξαπάτηση και να είναι διαφανείς απέναντι στους πολίτες όσον αφορά τη χρήση και την εφαρμογή εργαλείων ΤΝ στη δημοσιογραφική τους εργασία.
Στο πλαίσιο της προστασίας των δημοσιογραφικών πηγών, ευαίσθητα δεδομένα ή εμπιστευτικές πληροφορίες δεν πρέπει να εισάγονται σε ευρείας χρήσης εργαλεία ΤΝ, για να διασφαλιστεί το επαγγελματικό απόρρητο και η προστασία των πηγών.
Οι δημοσιογράφοι πρέπει να ελέγχουν και να διασφαλίζουν ότι δεν διαδίδουν πληροφορίες που καλλιεργούν μίσος ή ενισχύουν τις κοινωνικές προκαταλήψεις, αναγνωρίζοντας ότι τα εργαλεία ΤΝ ενδέχεται να δημιουργούν ή να ενισχύουν τέτοιες μεροληψίες.
Οι δημοσιογράφοι πρέπει να διεκδικούν από τους εταιρικούς κατόχους συστημάτων ΤΝ να αναφέρουν τις πηγές του υλικού εκπαίδευσης, να σέβονται τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και να παρέχουν δίκαιη αποζημίωση σε όσους συνέβαλαν στο περιεχόμενο αυτό.
Οι δημοσιογράφοι οφείλουν να απαιτούν από τους οργανισμούς τους να αναπτύσσουν και να εφαρμόζουν Τ.Ν. βάσει ηθικών κατευθυντήριων γραμμών που ευθυγραμμίζονται με τα δημοσιογραφικά πρότυπα, να δίνουν προτεραιότητα στο δημόσιο συμφέρον και στον πλουραλισμό.
Οι δημοσιογράφοι πρέπει να υποστηρίζουν τη δημιουργία Επιτροπών Ελέγχου ΤΝ και Δεοντολογικής Εξέτασης εντός των δημοσιογραφικών οργανισμών τους, ώστε να επιβλέπουν τη χρήση ΤΝ και να εξασφαλίζουν συμμόρφωση με δεοντολογικά πρότυπα.
Προοίμιο & Σκοπός
Η Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.) αποτελεί εργαλείο που μπορεί να αναβαθμίσει σημαντικά τις δυνατότητες της δημοσιογραφίας, διευκολύνοντας την ταχύτερη ανάλυση δεδομένων, την παραγωγή ποικίλου περιεχομένου και την ενίσχυση της αφήγησης. Ωστόσο, αυτή η ισχυρή υπολογιστική τεχνολογία συνοδεύεται από σημαντικές ηθικές προκλήσεις.
«Στόχος είναι η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου η Τ.Ν. θα λειτουργεί ως ισχυρό εργαλείο για την ενίσχυση της δημοκρατίας και την αξιόπιστη ενημέρωση του κοινού.»
Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας αποσκοπεί στην καθοδήγηση των δημοσιογράφων για την υπεύθυνη και ηθική χρήση της δημιουργικής Τ.Ν. Διασφαλίζει ότι η Τ.Ν. θα χρησιμοποιείται ως εργαλείο που ενισχύει την ακρίβεια, την αντικειμενικότητα και την αξιοπιστία της δημοσιογραφίας, χωρίς να υπονομεύει τις θεμελιώδεις αρχές της.
Ο παρών Κώδικας θα εξελίσσεται καθώς η τεχνολογία της Τ.Ν. προοδεύει. Η διατήρηση ενός ανοιχτού διαλόγου και η προσαρμογή στις νέες προκλήσεις είναι ζωτικής σημασίας.
Ειδική Επιτροπή
Συστάθηκε με απόφαση του Δ.Σ. της ΠΟΕΣΥ για τη συγγραφή του παρόντος Κώδικα
Βλαχόπουλος Σπύρος
Μέλος Ειδικής Επιτροπής ΠΟΕΣΥ
Βασιλόπουλος Βασίλης
Μέλος Ειδικής Επιτροπής ΠΟΕΣΥ
Βραχάτης Άρης
Μέλος Ειδικής Επιτροπής ΠΟΕΣΥ
Ελευθερόγλου Νίκος
Μέλος Ειδικής Επιτροπής ΠΟΕΣΥ
Καϊμάκη Βάλια
Μέλος Ειδικής Επιτροπής ΠΟΕΣΥ
Παναγόπουλος M. Ανδρέας
Μέλος Ειδικής Επιτροπής ΠΟΕΣΥ
Τάσσης Σπύρος
Μέλος Ειδικής Επιτροπής ΠΟΕΣΥ
Τσίπρα Μαρία
Μέλος Ειδικής Επιτροπής ΠΟΕΣΥ
Βλαχόπουλος Σπύρος, Βασιλόπουλος Βασίλης, Βραχάτης Άρης, Ελευθερόγλου Νίκος, Καϊμάκη Βάλια, Παναγόπουλος M. Ανδρέας, Τάσσης Σπύρος, Τσίπρα Μαρία (2025). Κώδικας Δεοντολογίας για τη Χρήση της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης από Δημοσιογράφους. ΠΟΕΣΥ.
Ιδρυτικοί Οργανισμοί
Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων
Η παγκόσμια φωνή των δημοσιογράφων, εκπροσωπώντας περισσότερους από 600.000 επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης σε 146 χώρες.
Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών
Το ανώτατο συνδικαλιστικό όργανο των δημοσιογράφων στην Ελλάδα, που θεσπίζει τον παρόντα Κώδικα μέσω απόφασης του Δ.Σ. της.
Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών
Η ιστορική ένωση που εκπροσωπεί τους δημοσιογράφους ημερήσιων εφημερίδων, ραδιοτηλεόρασης και ψηφιακών μέσων στην Αθήνα.